was successfully added to your cart.

Winkelmand

Hou van mij zoals ik ben

De serie ‘mannen in het wild’, die onlangs is vertoond op NPO 1 door de EO, liet op een pijnlijke wijze zien waarmee vele mensen kampen. Ik wring mij in alle bochten om geaccepteerd en gezien te worden.

Deze Blog gaat over zelfafwijzing. Hoe deze zelfafwijzing in het dagelijks leven alsmaar weer leidt tot verwijdering in wie je echt bent.

Met tranen in de ogen keek ze me aan. ‘Ik ben het zat om alsmaar te moeten veranderen. Ik wil eindelijk zijn wie ik ben’. Op mijn vraag wie of ze dan was klonk een pijnlijke stilte. We zijn samen een mooi traject ingegaan. De oerpijn, waar ik later op terug kom, is doorvoeld. Aan het einde van het traject stond een vrouw me glimlachend aan te kijken en zei: ‘Meindert, dit laat ik mij door niemand maar dan ook door niemand mij ooit meer afnemen’.

Je best doen

We doen ongelofelijk ons best om iemand te zijn. Dat begint al thuis, daarna in het onderwijs, het werk en de dagelijkse contacten. Maar moet je eigenlijk wel je best doen om iemand te zijn? Kun je niet gewoonweg zijn?

Voor ontzettend veel mensen lukt dit helaas niet. Je bent niet je zelf omdat je alles in het werk stelt om te voorzien in de behoeften van de ander. Dan is het niet ik ben omdat ik ben. Maar meer ik ben er voor jou. Nou is er niets mis mee om ervoor een ander te zijn. Dat doe ik ook. Maar zonder jezelf daarin te verliezen. Dat wil zeggen dat je eigen identiteit in dienst staat voor de ander. En dat is een wezenlijk verschil.

Daardoor ontstaat meer en meer verwijdering van je oorspronkelijke zelf. Je ontwikkelt overlevingsstrategieën waardoor je maskers gaat dragen. Maskers die je zelf hebt uitgekozen om de pijn van de afwijzing niet meer te behoeven voelen. Ik en mijn ikken.

Die zelfafwijzing regisseert jouw leven. Om wel aandacht en erkenning te krijgen kies je dan ook vaak beroepen uit waarin je het krijgt. Met name de zorg is populair maar ook binnen het onderwijs en bestuurlijke organen vallen de prijzen.

Wie ben ik

Een vraag die altijd wel in het traject voorbijkomt is deze. Want het is een ongelofelijke belangrijke vraag. Veel mensen hebben dan ook moeite om die vraag te beantwoorden. Want wie ben je als je alle dagen je best doet om de ander te behagen.

Eens heb ik verschillende maskers afgetrokken. Maar na verloop van tijd zaten en pasten ze niet meer. Wat heb ik me toen ontzettend eenzaam gevoeld. Wie was ik zonder die maskers. Dat is een pijnlijke doch mooie weg geweest. Het heeft me veel opgeleverd en veel illusies zijn verdwenen.

Ik zie het ook terug in de hulpvraag van mensen die ik een poosje mag begeleiden. Na verloop van tijd vertrekt er iets. Wat er vertrekt dat zijn delen die de oerpijn in zich dragen. Veelal zijn het kindsdelen. Gekscherend zeg ik dan ook wel eens tegen mensen als ze vragen wat ik doe: ‘ik werk met kinderen’.

De oerpijn

In de uiterst kwetsbare periode van je leven ben je zo sterk afhankelijk van je ouders. Niet alleen je ouders maar ook broers, zussen, het onderwijs. Je wordt geboren en je wilt eigenlijk maar 3 dingen. Liefde, verzorging en lichaamscontact. Wanneer daaraan niet kan worden voldaan dan rest je maar 1 ding en dat is je aanpassen. Lees overleven.

De pijn die je daarin ervaart wordt afgesplitst. Het is deze oerpijn die nog immer in je ligt opgeslagen in ingekapselde delen. Kindsdelen, pijn – en overlevingsdelen. In je dagelijks leven zijn dan met name overlevingsdelen actief die je als mens regisseren. Dat zijn de maskers. De valse zelven.

Het zijn met name deze delen die het druk hebben. Ze zorgen er vooral voor dat de pijn die je als kind hebt gevoeld niet meer wordt gevoeld. Ze nemen de controle over. Ze verzorgen het interne management. Er ontstaat een manager. Deze manager zal uit alle macht proberen te voorkomen dat je de pijn niet meer voelt. Het houdt je ver op afstand in het daadwerkelijk maken van waarlijk contact.

Voelen is eng

Wanneer we hulp zoeken bij een therapeut zoals ik of een psycholoog dan is vaak het idee dat er gepraat moet worden. Een vorm daartoe is gesprekstherapie. Voor bepaalde klachten werkt dit prima. Maar wanneer we echt willen weten wie we zijn dan is er een beduidend andere aanpak nodig. Dat is contact maken met de opgeslagen oerpijn. Met die delen die in het hier en nu zorgen voor een voortdurende bron van onrust, spanning, somberheid, angst en paniek. Om die pijn te verdoven gaan we compenseren. We gaan ongezonder leven door te roken, drinken, gokken, kopen, drugs te gebruiken om er maar enkele te noemen. Een andere strategie dat zijn projecties. Onze eigen pijn projecteren op de ander.

Om inzichtelijk te maken wat er in jou aan de hand is dan dien we je interne familie te ontmoeten (lees de delen). Een ontzettende mooie werkvorm waar ik ontzettend graag mee werk dat is identiteitsgerichte psychotrauma therapie.  In 1 sessie heb jij al helder wat of er aan de hand is.  Zo ook bij Jan.

Jan consulteerde mij omdat hij zich zelf niet meer was. Op mijn vraag hoe lang dit al speelde gaf hij aan van lang. We hebben gewerkt met identiteitsgerichte psychotrauma therapie en het duurde maar even toen zich een klein jongetje melde. Die wist ontzettend goed te vertellen hoe hij zich had gevoeld thuis toen er thuis iets naars was gebeurd. Doordat de ouders, begrijpelijk, het toen druk kregen met het verwerken van hun eigen emoties vergaten ze Jan. Meer en meer ging hij zich terug trekken.  Want gevoelens zijn eng. Dat zag hij wel thuis. En zo ontstond geleidelijk aan de geboorte van de manager.

Veel van zijn relaties liepen dan ook stuk. Wanneer de ander te dichtbij kwam werd de manager actief. Die ging dan net zo lang aansturen op gedrag waardoor de ander de relatie verbrak.  ‘Zie je wel’, zei hij eens tegen mij. Contact maken is niet leuk. Hij had niet door dat de pijn die in hem lag opgeslagen juist werd geraakt door het contact.

Uiteindelijk heeft hij op een veilige manier alsnog contact weten te maken met de oerpijn en deze geïntegreerd.

Helen is doorvoelen

Helen is naar mijn mening voor veel klachten voelen. In de dikke bijbel van de psychiatrie de DSM 5 worden ontzettend veel zogenaamde stoornisssen omschreven. Persoonlijk heb ik met die bijbel niet zo veel. Het is een classificatie van symptomen.

Waar het naar mijn mening om dient te gaan is dat je contact maakt met datgene wat in jou om aandacht vraagt. En dan dien je toch echt te voelen.

Om van jezelf te kunnen houden rest naar mijn bescheiden mening slechts 1 ding. Ruim die oerpijn op. Want dat staat het in de weg. Wanneer de oerpijn is geheeld pas dan kun je echt jezelf zijn. Anders blijf je overleven.

Meindert Telkamp

psychosociaal therapeut

Leave a Reply