Er zijn mensen die zeggen dat een Burn-Out werk gerelateerd is. Weer anderen zeggen dat je het breder moet trekken. Waar men het veelal over eens is dat er mentaal en fysiek vervelende klachten aanwezig zijn.

Klachten die je dwingen om je gedrag en leven anders te gaan inrichten. Een Burn-Out is, volgens mij vooral,  een uitdaging om naar binnen te gaan. Om te ervaren wat of er daadwerkelijk wringt. En dat is wat anders dan symptomen behandelen.

Ik beschouw een Burn-Out, vaak, als een gevolg van overleven door microtraumata.

In dit artikel ga ik daar nader op in. Wat ik bedoel met bovenstaande zin. Daarnaast wat in mijn ogen die relatie is. En wat microtraumata zijn.

Klachten bij een Burn-Out

De meest voorkomende klachten zijn vaak:

  • Vermoeidheid (geestelijk en lichamelijk)
  • Minder of niet goed kunnen focussen
  • Concentratieproblemen
  • Verstoring van het dag- en nachtritme
  • Diverse slaapproblemen
  • Problemen met de eetlust
  • Hoofdpijn
  • Darmklachten
  • Hypertensie

Vervelend. Absoluut. Daar ben ik het helemaal mee eens. Echter wat is biologisch gezien de oorzaak van die klachten?

Dat is distress: ongezonde stress. Deze stress spiegel loopt dusdanig op dat het lichaam het niet meer trekt. Kortom je energie aanmaak in het lichaam komt in het geding.

Nu ontstaat distress niet zomaar. De oorzaak van het ontstaan van distress is breed. Echter bij een Burn-Out zijn vaak microtraumata actief. Wat zijn nu eigenlijk microtraumata?

Het ontstaan van microtraumata

Jouw leven is ontstaan door bevruchting. Vervolgens heeft dat prille leven verschillende levensfasen doorlopen. Het resultaat daarvan ben JIJ.

Jij zoals je nu bent, leeft en werkt. Hoe je bent gevormd? Dat is best complex. En toch sta ik er in dit artikel bij stil. Waarom? Omdat de oorzaak van je Burn-Out veelal ligt in hoe je bent gevormd.

Een Burn-Out is het gevolg van overleven. En overleven is niet echt leven. Wat ik veelal tegenkom is dat mensen die kampen met een Burn-Out veelal moeite hebben met:

  • Het stellen van heldere en duidelijke grenzen
  • Niet goed NEE kunnen zeggen
  • affectregulatie
  • De eigen behoeften en verlangens niet goed kunnen formuleren
  • Streven naar perfectie
  • Het niet goed kunnen bewaken van de boog tussen spanning en ontspanning
  • Veelal het dag- en nachtritme verschuiven
  • Onbewust hunkeren naar erkenning en waardering

Van kind naar volwassenheid

De basis voor een gezonde regulatie in je zelf dient in de kindertijd te worden gevormd. En juist daar gaat het niet altijd even goed. Veelal komt dit om dat ouders vaak zelf moeite hebben met bovengenoemde. En dan geven ze onbewust de eigen ‘tekortkomingen’ door aan de kinderen.

Wat even zo belangrijk is of je kind mocht zijn. Kreeg je voldoende ruimte om je te ontwikkelen? Mocht jij een gezonde wil ontwikkelen? Was er ruimte voor jouw behoeften en gevoelens.

Voortdurend dient de ouder zich af te stemmen op het nog jonge kind. Het kind te ondersteunen in haar of zijn ontwikkeling vanuit een gezonde basis. Echter wat is een gezonde basis?  En juist. Daarin verloopt het proces in de ontwikkeling van het nog jonge kind niet altijd even goed.

Wanneer je niet geleerd hebt dat genoeg, genoeg is. Dat je mocht zijn wie je bent. Er ruimte was in hoe jij je wilde ontwikkelen. Je ouder(s) zich dus geheel op jou afstemden dan ga jij je hoe dan ook aanpassen. Immers je wilt gezien worden. Je zoekt naar intimiteit en nabijheid.

Als deze afstemming niet goed verloopt dan ga je het ‘verdienen’. Je leert je aan te passen.

De kleine professor in het kleine kind heeft al iets snel door. ‘Wanneer ik mijn behoeften en verlangens niet uit’ dan vinden ze me lief. Wanneer ik niet teveel zeur idem. Mijn vader zei vaak: ‘kinderen die iets willen?’  Juist ja. Wat er dan gebeurt is dat jij je eigen gezonde wil gaat inruilen. Je leert om braaf te zijn. Je eigen behoeften en verlangen ga je  parkeren in ruil voor liefde.

Een ander voorbeeld dat zijn je prestaties. Een rapport met daarop allemaal negens en tienen of met aanmerkelijk lagere cijfers. Wat was dan het gedrag van je ouders? Dan kan er al een overtuiging in jou ontstaan dat je er echt toe doet wanneer je presteert. En deze is best hardnekkig hoor.

Perfectionisme is daarvan vaak een gevolg.

Overleven in plaats van leven

Kortom hoe je het ook went of keert: je komt in de overleving (lees in de aanpassing). Van daaruit ontwikkel jij bepaalde overlevingsstrategieën. En dit pas je nog steeds toe. Onbewust. Het is een deel geworden van jouw identiteit. Zo ben je nu eenmaal. Dit is wie jij bent.

Maar is dit wel zo? Ben jij die overlevingsstrategieën. Ik durf rustig te stellen van niet. Je hebt ze je eigen gemaakt, destijds als kind, om te overleven. Maar je bent dat kind niet meer. Je hoeft je niet meer aan te passen. En toch doe je het iedere keer weer.

Maar in de tijd hou je die overleving niet meer vol. Je wordt moe. Je trekt de kar niet meer. De energie voorraad raakt uitgeput. Het gevolg is een Burn-Out.

Hoe je afrekent met de Burn-Out.

Je zou daartoe symptomatisch aan het werk kunnen gaan. Maar schiet je er iets mee op? Ik ben bang van niet omdat de kans op een recidive erg groot is.

Wat een gezonde aanpak is dat jij eens gaat kijken in hoe je bent gevormd. En dan probeert te begrijpen waarom je onder andere geen NEE durft te zeggen of moeite hebt met het stellen van gezonde grenzen.

Een Burn-Out is een uitnodiging om je leven grondig gezonder in te richten. Dus niet alleen werken aan de symptomen, zoals gezond bewegen, gezonder eten, minder suiker, slapen etc.

Doch daarnaast het toepassen van zelfonderzoek. Pas dan verandert er iets grondigs in je leven. Te vaak ontmoet ik mensen die hele trajecten achter de rug hebben en wederom vervallen in het oude.

En dat is niet wat ik jou gun.

 

Meer weten over mijn aanpak?  Kom eens langs en laat je informeren.

 

Meindert Telkamp

Psychosociaal therapeut bij Persona in Appingedam en Winschoten

Call Now Button